D-8 ülkeleri için ‘NGBT’ tanıtımı
![](https://camardi-ajans.com.tr/wp-content/uploads/2024/07/d-8-ulkeleri-icin-ngbt-tanitimi-bYhqjccA-780x470.jpg)
Toplantıya Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu, D-8 Teşkilatı Genel Sekreteri Büyükelçi Isiaka Abdulkadir İmam, Bangladeş Ticaret Bakanlığı Sekreteri Ayşe Akhter, As Holding Yönetim Kurulu Başkanı Murat Doğanay, İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, üye ülkelerin delegasyonları ve özel sektörden temsilciler katıldı.
Tuzcu, toplantıda, D-8’in sadece ticari bir organizasyon olarak hayata geçirilmediğini, İslam ülkelerinin ekonomik potansiyeli ile beraber güçlerini bir araya getirdiği bir organizasyon olarak kurulduğunu söyledi.
Mustafa Tuzcu, bugünkü takas konusu gibi çalışmalarda D-8’in, küresel düzen içinde Müslüman ülkelerin gücüne, kabiliyetlerine alternatif bir alan açmak üzere üye ülkelere yeni oluşumları, metotları hayata geçirmek üzere bir sorumluluk yüklediğini dile getirdi.
“Son iki yılda çok hızlı, çok önemli çalışmalar yapmaya gayret ettik”
Rakamların aslında D-8 ülkelerinin gücünün çok gerisinde olduğunu belirten Tuzcu, “D-8 ülkelerinin ekonomik büyüklüğü yaklaşık 5 trilyon. Ticaret hacmi 2,5 trilyon dolara yakın. Doğal gaz ve petrol dışındaki ihracata bakarsak, D-8 ülkeleri, İslam ülkelerinin yaklaşık ihracatının, petrol ve doğal gaz dışı ihracatının yüzde 90’ını gerçekleştiriyor. Hal böyleyken D-8 ülkeler arasındaki ticaret ve D-8 ülkelerin dünya ile ticaretine baktığımız zaman rakamlar maalesef bunu ortaya koymaktan şu aşamada uzak.” diye konuştu.
Tuzcu, 2022 itibarıyla D-8 ülkelerinin toplam ihracattan aldığı payın yüzde 5’in altında olduğu bilgisini paylaştı.
Teşkilat içindeki ülkelerin birbirleriyle olan ticaretlerinin yüzde 6,8 olduğunu aktaran Tuzcu, “Bizim, 10 yıllık stratejimizde, yol haritamızda D-8 ülkeleri arasındaki ticaretin en az ticaretimizin yüzde 10’nuna çıkarılması hedefi vardı ve bu hedefi de ortaya çıkartmak için de son dönemde ifade ettiğim gibi özellikle son iki yılda çok hızlı, çok önemli çalışmalar yapmaya gayret ettik.” diye konuştu.
Tuzcu, şöyle devam etti:
“Son dönemde değer zincirlerindeki bozulmalardan, savaşlardan ve salgınlardan dolayı küresel değer zinciri kopmalarından, bölgesel entegrasyonda dayanışma içinde olduğumuz zaman daha az etkileneceğiz. Yeni kavram olarak ‘Friendshoring’ diyorlar buna, dayanışma içerisinde ülkelerin birbirleriyle işbirliklerini sürdürmeleri ve zor zamanlarda birbirlerini desteklemeleri üzerine. Biz Türkiye olarak, bu konudaki irademizi çok güçlü bir şekilde idare etmeye devam edeceğiz. Küresel üretimin yüzde 15’ini üreten D-8 ülkeleri, dünya nüfusunun yaklaşık 2 milyara yakın nüfusunu içeren bu ülkelerin ekonomileri dünya ekonomisini şekillendirmek, dünya toplumuna yön verme kabiliyetine sahipler.”
D-8 ülkeleri arasında bir ticaret anlaşması müzakeresi yaptıklarını anlatan Tuzcu, bununla üye ülkeler arasında ticaretin kolaylaştırılması ve yatırım gibi yeni alanlara kaydırmak için çalışmalar yaptıklarını kaydetti.
Tuzcu, yeni nesil takas sisteminin de yenilenerek tekrar dolaşıma sokulabilecek bir alan olarak kendilerine önemli fırsatlar sunduğunu sözlerine ekledi.
“Takas ticareti, ticaret dengelerinin kurulması için alternatif bir çözüm sunuyor”
D-8 Teşkilatı Genel Sekreteri Büyükelçi Isiaka Abdulkadir İmam da organizasyonun ekonomik yapısı ve mevcut rakamlar hakkında bilgi verdi.
İmam, “D-8, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturuyor ve 1,3 milyar insana ev sahipliği yapıyor. İkincisi, üye ülkelerin 2022’de toplam GSYH yaklaşık 4,8 trilyon dolar olup, küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 5’ini oluşturuyor. Üçüncüsü, D-8 küresel ticaret hacmi 2023’te 2,15 trilyon dolar olarak gerçekleşti ve bu da küresel ticaret hacminin yaklaşık yüzde 4’ünü temsil ediyor. Dördüncüsü, D-8 içi ticaret hacmi, 1997’de 15 milyar dolardan 2023’te 147 milyar dolara ulaştı.” dedi.
Yeni Nesil Takas Ticaret Sistemi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 20 Ekim 2017’de İstanbul’da düzenlenen zirvedeki çağrısına doğrudan yanıt verdiğine dikkati çeken İmam, “Bugünkü toplantı, Takas Ticaret Sistemi’nin D-8 üye ülkelerindeki kritik paydaşlara katılımlarını sağlamak ve planın sorunsuz bir şekilde uygulanması için tanıtılmasına yönelik açılış sürecini işleyecek. Takas ticareti, D-8 ülkelerinde ticaret dengelerinin kurulması ve sürdürülebilir bir ekonomik programın geliştirilmesi için alternatif bir çözüm sunmayı amaçlamakta.” ifadelerini kullandı.
İmam, As Holding tarafından yapılan bir araştırmaya göre, bu sistemin uygulamaya konması halinde D-8 içi ticaretin 10 yıl içinde 50 milyar dolara artırılmasının öngörüldüğü bilgisini paylaştı.
“Takas sistemi, aranan etkili, güçlü bir yöntem”
Ayşe Akhter de D-8 ile diğerleri arasındaki ilişkiyi her zaman öncelikleri olarak gördüklerini ifade ederek, bu yeni nesil takas sisteminin D-8 üyesi ülkeler arasında yeni ticaret fırsatları yaratacağına inandıklarını belirtti.
Akhter, toplantının önemine işaret ederek, bu sistemin eski bir sistem olsa da yenilenerek uygulanmasının üye devletler arasında ticari ilişkileri geliştireceğine inandığını kaydetti.
Murat Doğanay da D-8 ülkelerinin rakamlarına değinerek, bu etkili rakamların üye ülkeler arasındaki ticaretin artması durumunda çok daha fazla anlam ifade edeceğini vurguladı.
Doğanay, şunları söyledi:
“Bu nedenle bugün konuşacağımız konu D-8 ülkeleri arasında gerçekleştireceğimiz ticaretin artırılması. Keza bunun başarılması, her biri İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi olan ülkelerimizin örnek oluşturmasını sağlayacaktır. Kendi aranızdaki ticarette bakıldığında seviyenin 100 milyar dolarda kaldığı görülüyor. Teşkilatın ekonomik büyüklüğü dikkate alındığında bu rakam ancak yüzde 2’ye karşılık veriyor. Bu oran çok düşük. Amacımız aramızdaki ticareti 500 milyar dolara yükseltip bu oranı en azından yüzde 10’lara çekmek olmalıdır.”
Takas sisteminin aranan etkili, güçlü bir yöntem olduğuna vurgu yapan Doğanay, takas ticaretinin sadece bir alışveriş sistemi olmadığını, bir mekanizma olduğunu kaydetti.
Doğanay, “Bu mekanizma bir işlemin ardından pek çok işlemi zorunlu kılar. Oysa para ile yapılan bir ticarette her defasında tek bir işlem olur, pek çok firma birçok ülkeye tek bir satış yapmış ama devamını getirememiştir. Takas sisteminin bu özelliği zor olan pazarların gelişmesini sağlar. Takas sistemiyle yeni müşteriler, yeni pazarlar kazanırsınız.” dedi.
İstanbul Üniversitesi Rektörü Zülfikar da siyasi ve ekonomik tarafla beraber bilgi ve bilgi teknolojilerin de önemli olduğunu belirtti.
Zülfikar, eğitim alanında işbirliğine dikkati çekerek, D-8 ülkelerinin eğitim ve kültürel ortaklıklarının kendilerine hem ekonomik açıdan hem de siyasi açıdan daha dik, öz güvenli duruş sağlayacağını kaydetti.
Açılış konuşmalarının ardından program, takas sisteminin ne olduğu, üye ülkeler arasında uygulanışı ve işleyişi hakkında bilgilerin aktarılacağı teknik sunumlarla devam etti.